Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie Inwentarz zespołu PL, 1/531

SPIS TREŚCI

Streszczenie

Dzieje aktotwórcy (Historia urzędu)

Zawartość

Układ

Udostępnianie

Hasła geograficzne

Materiały Pokrewne

Pozostałe Informacje

Bibliografia

Zawartość

Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie 1915-1918

Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie

Inwentarz zespołu PL, 1/531

Opracowanie Alicja Nowak


Streszczenie
Archiwum:	Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie PL 00-263 WARSZAWA ul. Długa 7
Numer Zespołu:	531
Aktotwórca:	Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie.
Tytuł:	Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie
Daty:	1915-1918
Rozmiary i Stan zachowania:	99 j.a. (0,45 m.b.) ; akta luźne, księgi i poszyty.
Abstract	Zachowany jest zaledwie szczątek dokumentacji wytworzonej w kancelarii Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego.
Język	niem., pol., ros., jid.

Dzieje aktotwórcy (Historia urzędu)

Państwa zaborcze – Rosja, Niemcy i Austro-Węgry – znalazły się podczas I wojny światowej we wrogich obozach. Ziemie polskie pod zaborem rosyjskim stały się podczas tej wojny jednym z terenów działań wojennych. W wyniku ofensywy państw centralnych – Niemiec i Austro-Węgier – wiosną i latem 1915 r. Królestwo Polskie zostało zajęte przez ich wojska. W miarę zdobywania kolejnych terenów, na bieżąco były powoływane lokalne urzędy podległe władzom niemieckim lub austriackim. Obszar Królestwa Polskiego został podzielony pomiędzy Niemcy i Austro-Węgry na mocy trzech umów zawartych w 1915 r.: z 10 stycznia w Poznaniu, 22 kwietnia w Katowicach oraz 14 września w Cieszynie. Pod okupacją niemiecką znalazło się 3/5 terytorium Królestwa Polskiego, tj. jego północna część, w tym największe miasta i centra przemysłowe. W 1916 r. Generał-Gubernatorstwo Warszawskie liczyło 6 milionów mieszkańców.

Jeszcze przed zawarciem tych oficjalnych umów Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Rzeszy Niemieckiej wyznaczyło na szefa niemieckiej administracji hr. Merveldta. Stanął on na czele Zarządu Cywilnego dla Polski zaboru rosyjskiego (Zivilverwaltung für Russisch-Polen), urzędu mającego swą siedzibę we Wrocławiu. Na okupowanych terenach tworzone były organa administracji lokalnej, czyli urzędy powiatowe (Kreisamt), z szefami powiatów (Kreischef) na czele. Zarząd Cywilny podlegał początkowo 9. armii, a w styczniu 1915 r. podporządkowano go Naczelnemu Dowództwu Wschodu (Oberbefehlshaber Ost) i przejściowo zmieniono jego nazwę na Zarząd Cywilny przy Naczelnym Dowództwie Wschodu (Zivilverwaltung beim Oberbefehlshaber Ost), a następnie na Cesarsko-Niemiecki Zarząd Cywilny po lewej stronie Wisły (Kaiserlich-Deutsche Zivilverwaltung links der Weichsel). Siedzibę tego urzędu przenoszono kolejno: w styczniu 1915 r. do Poznania, w maju do Kalisza a we wrześniu tr. do Warszawy. Kolejnymi szefami Zarządu byli: od sierpnia 1914 r. hr. Merveldt, od grudnia 1914 r. Hans von Brandenstein, a od marca 1915 r. Wolfgang von Kries. Zadaniem Zarządu Cywilnego było utrzymanie bezpieczeństwa na tyłach walczących armii oraz organizacja sprawnej eksploatacji gospodarczej okupowanego terenu na potrzeby walczących armii oraz państwa niemieckiego. Zarząd Cywilny tworzyły 3 oddziały: Oddział I odpowiedzialny za administrację terenami okupowanymi, sprawy polityczne, policyjne, rolnictwo, leśnictwo i górnictwo, Oddział II zajmujący się sprawami finansowymi oraz Oddział III odpowiedzialny za wymiar sprawiedliwości. Urząd ten funkcjonował do 24 sierpnia 1915 r., kiedy to na mocy rozporządzenia cesarza Niemiec Wilhelma II powołane zostało do życia Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie (Kaiserlich-Deutsche General-Gouvernement Warschau). Była to władza centralna, ustanowiona w celu zarządzania częścią terytorium Królestwa Polskiego, okupowaną przez wojska niemieckie. Formalnie celem było utrzymanie porządku oraz zorganizowanie sprawnej eksploatacji gospodarczej na okupowanych terenach. Na stanowisko generał-gubernatora warszawskiego został mianowany gen. Hans Hartwig von Beseler, zdobywca twierdzy Modlin (zwanej wówczas Nowogieorgijewsk). Sprawował on władzę cywilną i wojskową na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego i podlegał bezpośrednio cesarzowi Niemiec. W hierarchii służbowej jego stanowisko równało się dowódcy armii. Generał-gubernatorowi podlegały wszystkie urzędy wojskowe i cywilne oraz oddziały wojskowe mające za zadanie zabezpieczenie kraju i jego linii komunikacyjnych. Ze swojej działalności generał-gubernator warszawski składał cesarzowi sprawozdania, przesyłane także do kanclerza Rzeszy i ministra wojny. Do uprawnień Beselera należało wydawanie zarządzeń administracyjnych potrzebnych do kierowania podległym mu terytorium, ściąganie podatków i nakładanie innych danin.

Sztab Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego początkowo tworzyły dwa oddziały: Oddział A, podlegający bezpośrednio szefowi sztabu, odpowiedzialny za sprawy organizacyjne, wyszkolenie, uzbrojenie i dyslokację wojsk, wywiad i kontrwywiad oraz Oddział B, podlegający nadkwatermistrzowi, odpowiedzialny za sprawy inżynieryjno-saperskie, komunikację, przemysł krajowy, wymiar sprawiedliwości, umundurowanie i wyżywienie wojska, służbę zdrowia i weterynaryjną oraz posługi duszpasterskie. Od listopada 1916 r. istniał też Oddział C, powołany do spraw Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht).

Generał-Gubernatorstwo Warszawskie było urzędem zwierzchnim w stosunku do Szefa Administracji przy Generał-Gubernatorstwie oraz podległych mu 29 urzędów powiatowych, gubernatora wojskowego m. Warszawy i pozostałych 10 gubernatorstw wojskowych, których siedziby zlokalizowane były w: Błoniu-Grodzisku (następnie Skierniewicach), Ciechanowie (następnie Mławie), Częstochowie, Kaliszu, Łodzi, Łomży, Łukowie, Sierpcu (następnie Płocku), Siedlcach i Włocławku. Ten podział terytorialny obowiązywał do końca wojny. Każdy z terenowych gubernatorów wojskowych miał wyznaczony do pomocy sztab oraz urząd gubernatorstwa, również podzielony na wydziały. Ponadto Generał-Gubernatorstwu Warszawskiemu podlegały: Intendentura Armii (Armee Intendantur), Urząd Surowców Wojennych (Kriegsrohstoffstelle), Urząd Materiałów Pędnych (Betriebstoffstelle), Krajowy Urząd Zbożowy (Landesgetreidestelle), Centrala Węglowa (Kohler-Zentrale), Zarząd Poczt i Telegrafów (Post- und Telegraphenverwaltung), Urząd Meldunkowy (Meldeamt), tajna policja polowa (Geheime Feldpolizei), gubernialne sądy wojskowe (Gouvernement-Gerichte), Zarząd Archiwów (Archivverwaltung).

W Generał-Gubernatorstwie Warszawskim wprowadzono zasady gospodarki przymusowej (Zwangswirtschaft). Obowiązywała kontrola produkcji i zbytu. Dla potrzeb przemysłu Niemiec rekwirowane były urządzenia i surowce, a w wielu przedsiębiorstwach wprowadzono zarząd przymusowy. Dodatkowo prowadzona była akcja werbunkowa skierowana do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego w celu zachęcenia ich do podjęcia pracy w przemyśle i rolnictwie w Niemczech. Wobec niezadowalających rozmiarów dobrowolnego podejmowania decyzji o wyjeździe do pracy w Niemczech, 4 października 1916 r. generał-gubernator wydał rozporządzenie „o zwalczaniu wstrętu do pracy”, na mocy którego bezrobotnych, uchodźców i osoby z marginesu społecznego przymusowo wysyłano pod konwojem na roboty. Rozporządzenie to obowiązywało do stycznia 1918 r.

Do Spisu Treści

Zawartość

Zawartość zespołu jest bardzo zróżnicowana. Ze względu na to, że zachowany jest zaledwie szczątek dokumentacji wytworzonej w kancelarii Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego, odtworzenie układu kancelaryjnego nie było możliwe, a kolejność jednostek w inwentarzu jest wynikiem próby uporządkowania ich według kryterium chronologiczno-tematycznego.

W tym szczątkowo zachowanym zespole znajdują się następujące materiały:

Sygnatury Zawartość

Sygn. 1-11 raporty z działalności Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego

Sygn. 12-51 rozporządzenia, ogłoszenia urzędowe, odezwy, teksty oficjalnych przemówień

Sygn. 52-65 skargi i podania obywateli

Sygn. 66-67 sprawy wywiadowcze

Sygn. 68-76 rozkazy gubernatorstwa i komendantury

Sygn. 77 raport o kosztach administracji wojskowej

Sygn. 78 stany chorych w szpitalach wojskowych

Sygn. 79-83 Polska Siła Zbrojna i sprawy polskich jeńców

Sygn. 84 formularze urzędowe

Sygn. 85 fotografie

Sygn. 86-93 sprawy majątkowe i oświatowe

Sygn. 94-99 wydawane w Warszawie odezwy niemieckich wojskowych komitetów rewolucyjnych

Do Spisu Treści

Układ

W kolejności sygnatur.

Do Spisu Treści

Udostępnianie - Ograniczenia

Zespół nie jest zmikrofilmowany.

Reprodukowanie

Prawa własności należą do Skarbu Państwa.

Do Spisu Treści

Inne Materiały Pokrewne

Cesarsko-Niemieckie Prezydium Policji. Wydział Materiałów Opałowych

Szef Administracji przy Generał-Gubernatorstwie Warszawskim

Urząd Materiałów Pędnych przy Generał Gubernatorstwie Warszawskim

Do Spisu Treści

Hasła geograficzne

Austro-Węgry, wyjazdy na tereny okupowane 12

Austro-Węgry, wywóz artykułów żywnościowych z Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego 16

Beniaminów, fort, obóz internowania 3

Białystok, m., przepisy skarbowe 13

Brody, m., agentura Ochrany 67

Brzeżany, m., agentura Ochrany 67

Buczyn, wś, rosyjska służba wywiadowcza 67

Bug, rz., żegluga 1

Carybród - zob. Dmitrovgrad

Christiania - zob. Oslo

Ciechanów, m., urzędnicy wojskowi 4

Czerniowce, m., agentura Ochrany 67

Częstochowa, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Częstochowa, m., obsada personalna sztabu 11

Częstochowa, m., urzędnicy wojskowi 4

Dmitrovgrad, m., agentura Ochrany 67

Drohobycz, m., agentura Ochrany 67

Grodno, m., przepisy skarbowe 13

Grodzisk, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-7

Grodzisk, m., urzędnicy wojskowi 4

Grójec, m., komendantura terenowa 3

Grójec, m., zakwaterowanie żołnierzy 2

Jarosław, m., agentura Ochrany 67

Kalisz, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Kalisz, m., obsada personalna sztabu 11

Kalisz, m., urzędnicy wojskowi 4

Karlsruhe, m., agentura Ochrany 67

Kazań, m., rosyjska służba wywiadowcza 67

Kijów, m., rosyjska służba wywiadowcza 67

Konstancin, os., szpital wojskowy, stany chorych 78

Kopenhaga, m., agentura Ochrany 67

Kowno, m., rosyjska służba wywiadowcza 67

Kurlandia, przepisy skarbowe 13

Kutno, m., powiat, dobra donacyjne 88

Lipno, m., powiat, rozporządzenia policyjne 86

Litwa, przepisy skarbowe 13

Lwów, m., agentura Ochrany 67

Modlin, twierdza, dom pracy 2

Modlin, twierdza, groby wojenne 69

Modlin, twierdza, instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Modlin, twierdza, komendantura terenowa 3

Modlin, twierdza, obóz dla przesiedleńców 3

Modlin, twierdza, szpital wojskowy, stany chorych 78

Modlin, twierdza, zakwaterowanie żołnierzy 2

Mława, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Mława, m., obsada personalna sztabu 11

Narew, rz., żegluga 1

Niemcy, praca dla robotników z Królestwa Polskiego, ogłoszenie 25-27

Niemcy, praca dla robotników z Królestwa Polskiego, ostrzeżenie 28

Niemcy, wywóz artykułów żywnościowych z GGW 16

Nowy Dwór, m., szpital wojskowy, stany chorych 78

Oslo, m., agentura Ochrany 67

Paryż, m., agentura Ochrany 67

Petersburg, m., rosyjska służba wywiadowcza 67

Pomiechówek, wś, obóz dla przesiedleńców 3

Pułtusk, m., komendantura terenowa 3

Pułtusk, m., zakwaterowanie żołnierzy 2

Płock, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Płock, m., obsada personalna sztabu 11

Płock, m., urzędnicy wojskowi 4

Rawa Ruska, m., agentura Ochrany 67

Rumunia, rosyjska służba wywiadowcza 67

Ryga, m. rosyjska służba wywiadowcza 67

Rypin, m., powiat, rozporządzenia policyjne 86

Sanok, m. agentura Ochrany 67

Siedlce, m., instytucje i jednostki wojskowe 5

Siedlce, m., instytucje i jednostki wojskowe 6-10

Siedlce, m., obsada personalna sztabu 11

Siedlce, m., urzędnicy wojskowi 4

Skierniewice, m., obsada personalna sztabu 11

Sofia, m., agentura Ochrany 67

Stanisławów, m., agentura Ochrany 67

Szczuczyn, m., więzienie, regulamin 87

Szwajcaria, rosyjska służba wywiadowcza 67

Tarnopol, m., agentura Ochrany 67

Warszawa, m., Urząd Surowców Wojennych, ogłoszenie 17

Warszawa, m., Zamek Królewski, listy imienne żołnierzy 92

Warszawa, m., cytadela, łączność 3

Warszawa, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Warszawa, m., obsada personalna sztabu 11

Warszawa, m., przebudowa przedmieść 2

Warszawa, m., punkty meldunkowe dla ochotników do polskiego wojska 39

Warszawa, m., rosyjska służba wywiadowcza 67

Warszawa, m., rozkazy dzienne komendanta straży obywatelskiej 87

Warszawa, m., ruch osobowy 23

Warszawa, m., ruch tramwajowy 42

Warszawa, m., szkolnictwo wyższe 91

Warszawa, m., szpital wojskowy, stany chorych 78

Warszawa, m., urzędnicy wojskowi 4

Warszawa, m., wprowadzenie obowiązku meldunkowego 21

Warszawa, m., zakup koni na potrzeby wojska 40

Wisła, rz., żegluga 1

Włocławek, m., instytucje i jednostki wojskowe 5

Włocławek, m., instytucje i jednostki wojskowe 6-10

Włocławek, m., obsada personalna sztabu 11

Włocławek, m., urzędnicy wojskowi 4

Łomża, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Łomża, m., obsada personalna sztabu 11

Łomża, m., urzędnicy wojskowi 4

Łuków, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Łuków, m., obsada personalna sztabu 11

Łuków, m., urzędnicy wojskowi 4

Łódź, m., instytucje i jednostki wojskowe 5-10

Łódź, m., obsada personalna sztabu 11

Łódź, m., urzędnicy wojskowi 4

Do Spisu Treści

Hasła osobowe

Aleksandrowicz Wacław, kpt., legionista, urlop 79

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, akt 5 listopada 29-34

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, list Senatu UW 51

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, odezwa werbunkowa 35, 36

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, przemówienie 49, 50

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, przepisy dla ochotników do polskiego wojska 37, 38

Beseler Hans von, gen.-gubernator warszawski, skarga 52

Bethcke, ppłk, rozkaz 76

Bethmann-Hollweg Theobald von, kanclerz Niemiec, przemówienie 47, 48

Bąk Jan, jeniec wojenny 58

Bąk Małgorzata, podanie 58

Cleinow Georg, szef Zarządu Prasy w Generał-Gubernatorstwie Warszawskim, wywiad prasowy 46

Dobrowolski Zygmunt, kpt., jeniec wojenny 60

Etzdorf Urlich Reinhold von, gen. piechoty, gubernator, rozkazy 43, 70, 71, 73

Etzdorf Urlich Reinhold von, gen. piechoty, gubernator, rozporządzenie 21, 23, 41

Flies Stanisław, podanie 62

Gereke von, gen., komendant wojsk okupacyjnych, rozkazy 70-72

Glasenapp Ernst Reinhold von, prezydent policji w Warszawie, obwieszczenie 39, 40

Guzek Maria, podanie 56

Guzek Wacław, jeniec wojenny 56

Haussonville Clairon hr., szef powiatów lipnowskiego i rypińskiego, rozporządzenia 86

Hecker, mjr, szef sztabu generalnego GGW, rozkazy 73

Hindenburg Paul von, gen.-feldmarszałek, odezwa do żołnierzy 44

Holfritz, główny kwatermistrz GGW, rozkazy 73

Iracka Franciszka, podanie 62

Iracka Marianna, podanie 62

Jachowicz Stefania, podanie 62

Juzwik Ewa, podanie 62

Kinzelbach von, gen.-major, komendant Warszawy, rozkazy 70, 74, 75

Komsta Marianna, podanie 62

Kosmowska Antonina, podanie 62

Kuk Karl, gen.-gubernator lubelski, odezwa werbunkowa 35, 36

Lerchenfeld Hugo von, prezydent policji, obwieszczenie o obowiązku paszportowym 22

Maliszewska Marianna, podanie 62

Mallinckrodt W. von, szef powiatu kutnowskiego, rozporządzenie o cenach żywności 18

Mandecka Marianna, podanie 62

Motyl Marianna, podanie 62

Mroczkiewicz Piotr, jeniec wojenny 57

Niedźwiedź Marianna, podanie 62

Nierotka Marianna, podanie 62

Palmen Augusta, fotografia 85

Parol Franciszek, podanie 59

Parol Jan, jeniec wojenny 59

Penczyna Herszel Abram, jeniec wojenny 61

Penczyna Herzek, podanie 61

Piłsudski Józef, brygadier, internowanie 81

Pytlak Marianna, podanie 62

Rummel, kpt. rez., administrator tramwajów warszawskich, ogłoszenie 42

Scheffer-Boyadel Reinhard von, baron, gen., odezwa o objęciu władzy w Warszawie 19

Siurnik Helena, podanie 62

Sosnkowski Kazimierz, płk, internowanie 81

Wisieńska Marianna, podanie 58

Wisieński Aleksander, jeniec wojenny 58

Wittelsbach Leopold von, głównodowodzący 9. armią niemiecką, rozporządzenie 20

Łągiewski Kacper, podanie 62

Do Spisu Treści

Informacje dodatkowe

Dzieje przechowywania

Akta wytworzone przez niemiecką administrację na ziemiach polskich miały zostać wywiezione do Niemiec przed wycofaniem się władz niemieckich z okupowanych terenów. Pozostałe były niszczone do ostatnich dni niemieckiej okupacji Warszawy. Tylko niewielką część akt Niemcy planowali przekazać władzom polskim. Po I wojnie światowej do Archiwum Wojskowego w Warszawie, utworzonego w 1919 r. na mocy dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, trafiło ponad 1700 mb. akt wytworzonych przez działające tu podczas wojny urzędy niemieckie. W 1930 r. Archiwum to zmieniło nazwę na Archiwum Akt Nowych. Na początku października 1939 r. Niemcy opieczętowali wszystkie dokumenty niemieckich władz i urzędów z lat 1915-1918 z zasobu AAN. W listopadzie tegoż roku niemal wszystkie akta zostały przewiezione do Poczdamu, gdzie uległy zniszczeniu podczas bombardowań w 1945 r. Podobny los spotkał archiwalia pozostałe w budynku AAN przy ul. Rakowieckiej, który spłonął w listopadzie 1944 r. podczas planowego niszczenia stolicy po stłumieniu powstania warszawskiego przez wojska niemieckie. Ocalały jedynie nieliczne akta ukryte wcześniej w Forcie Sokolnickiego.

W Archiwum Akt Nowych pozostało 36 jednostek archiwalnych i 15 teczek variów i dissolutów związanych z działalnością wymienionych urzędów. Materiały te wraz z drukowanymi sprawozdaniami Szefa Administracji zostały przekazane do Archiwum Głównego Akt Dawnych. Z ocalałych dokumentów w latach 70. XX w. zostały w AGAD utworzone jednostki archiwalne i stworzono grupę zespołów pod nazwą Niemieckie Władze Okupacyjne na terenie byłego Królestwa Polskiego (nr zbioru: 314). W skład tej grupy weszły cztery zespoły: 1. Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo w Warszawie; 2. Szef Administracji przy Generał-Gubernatorstwie Warszawskim; 3. Cesarsko-Niemieckie Prezydium Policji w Warszawie. Wydział Materiałów Opałowych; 4. Urząd Materiałów Pędnych.

Komisja Metodyczna AGAD na posiedzeniu 9 listopada 2010 r. podjęła decyzję o utworzeniu czterech odrębnych zespołów i ich reinwentaryzacji (Komisja Metodyczna zadecydowała wówczas również o zmianie nazwy jednego z zespołów – w miejsce Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo w Warszawie przyjęto nazwę Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie (wcześniej w nazewnictwie w obrębie grupy zespołów panowała pewna niekonsekwencja)). Inwentarz zespołu Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie jest ostatnim opracowanym inwentarzem. Inwentarze pozostałych trzech zespołów z dawnej grupy zespołów nr 314 zostały opracowane i przyjęte przez Komisję Metodyczną AGAD w latach 2011-2012.

Jak cytować?

AGAD, Ces.-Niem. Gen.-Gub. Warsz.

Opracowanie

Zespół Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie wchodził wcześniej w skład grupy zespołów Niemieckie Władze Okupacyjne na terenie byłego Królestwa Polskiego. W 1978 r. mgr Grzegorz Bartnik opracował cztery inwentarze z obszernym wstępem ogólnym odnoszącym się do całej grupy zespołów, schematy przedstawiające strukturę organizacyjną, obsadę personalną i kompetencje Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Każdy z inwentarzy zaczynał się od sygn. 1. Akta w poszczególnych zespołach zostały ułożone rzeczowo. Opis jednostek w inwentarzu obejmował: sygnaturę, tytuł/treść, daty, opis zewnętrzny, sygnatury dawne i uwagi. Zespół Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie liczył 64 sygnatury, przy czym część jednostek miało sygnatury złożone, np. dawna sygn. 15 (13 pozycji inwentarzowych, o sygn. od 15a do 15m). Paginacja niektórych jednostek była niekonsekwentna.

Podczas reinwentaryzacji tych akt zaszła potrzeba wyodrębnienia czterech zespołów, ponieważ po wprowadzeniu zarządzenia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z 9 marca 1999 r. straciły moc przepisy określające zasady sporządzania inwentarzy książkowych dla grup zespołów. Komisja Metodyczna AGAD na posiedzeniu w dn. 9 listopada 2010 podjęła decyzję o podziale grupy zespołów na odrębne zespoły i nadaniu im nowych numerów (por. Dzieje zespołu).

Do zespołu Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie opracowano obecnie osobny wstęp. Jednostki archiwalne składające się z różnorodnych, niezwiązanych ze sobą materiałów zostały podzielone na kilka jednostek, wskutek czego wzrosła ilość sygnatur. Jednostkom w zespole nadano nową, ciągłą sygnaturę. W razie potrzeby jednostki zostały na nowo spaginowane. Zespół został przepakowany do nowych bezkwasowych obwolut i pudeł. Usunięto stare, kartonowe teczki, co spowodowało zmniejszenie metrażu zespołu.

Pewną grupę akt stanowią rozporządzenia urzędowe (sygn. 12-44) oraz ulotki-odezwy wydawane przez niemieckie komitety rewolucyjne (sygn. 94-99). Przy ich opracowaniu zastosowane zostały wskazówki metodyczne dotyczące zasad gromadzenia i opracowywania materiałów ulotnych w archiwach państwowych (Decyzja Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych nr 12 z dn. 9 marca 2007 r.). Materiały ulotne pozostawiono w zespole macierzystym. Każdy pojedynczy materiał ulotny stanowi odrębną jednostkę inwentarzową. W przypadku, gdy jest zachowanych więcej niż jeden egzemplarz danego druku, pierwszy egzemplarz jest egzemplarzem archiwalnym, a kolejne stanowią egzemplarze użytkowe, przeznaczone do udostępniania. Informacja o liczbie przechowywanych egzemplarzy została podana w inwentarzu w pozycji „uwagi” oraz na obwolucie jednostki archiwalnej.

Z zespołu zostały wyłączone 3 j.a. związane z internowaniem Józefa Piłsudskiego, wytworzone w Zarządzie Prasy (Presseverwaltung) podległym Szefowi Administracji przy Generał-Gubernatorstwie Warszawskim. Jednostki te znalazły się w zespole Szef Administracji (zespół nr 532, sygn. 105-107). Z zespołu wyłączono też część akt luźnych, stanowiących część jednostek o dawnych sygnaturach 52 i 55. Są to obwieszczenia, listy przewozowe i pokwitowania wydane przez Szefa Administracji przy Generał-Gubernatorstwie Warszawskim. Jest też drukowany załącznik do sprawozdania półrocznego z działalności tegoż urzędu w okresie od 1 kwietnia do 30 września 1918 r. (identyczny druk znajduje się w jednostce o sygn. 12 w tymże zespole). Wszystkie te materiały zostaną włączone do zespołu Szef Administracji w formie aneksu.

Opis inwentarzowy jednostki zawiera obecnie następujące elementy: sygnatura, tytuł lub/i treść, daty, języki, ilość stron, opis zewnętrzny, sygnatury dawne, aneksy i uwagi. Do inwentarza opracowano konkordancję sygnatur oraz indeksy: osobowy i geograficzny.

Oprócz materiałów wytworzonych przez władze niemieckie, funkcjonujące w okresie okupacji, w zespole jest też kilka ulotek wydawanych przez niemieckie komitety rewolucyjne, tworzące się w Warszawie w listopadzie 1918 r. Są to materiały niezwiązane instytucjonalnie z urzędem-aktotwórcą, czyli Generał-Gubernatorstwem Warszawskim. Wcześniej znajdowały się one wśród druków i afiszy urzędowych, a w jednym przypadku taka odezwa znalazła się razem z odezwą gen.-feldmarszałka Paula von Hindenburga do żołnierzy (dawna sygn. 44). Decyzję o pozostawieniu ich w zespole, lecz przeniesieniu na jego koniec podjęła Komisja Metodyczna AGAD na posiedzeniu w dn. 16 października 2012 r. W niniejszym inwentarzu materiały te tworzą jednostki o sygnaturach 94-99.

Do Spisu Treści

Bibliografia

Bartnik G., Wstęp do inwentarza grupy zespołów pod nazwą Niemieckie Władze Okupacyjne na terenie b. Królestwa Polskiego, oprac. 1978, maszynopis

Bobrzyński M., Wskrzeszenie państwa polskiego. Szkic historyczny 1914-1923, t. 1, Krakow 1920

Grzybowski K., Historia państwa i prawa Polski, t. IV, Od uwłaszczenia do odrodzenia państwa, Warszawa 1982

Krajewska H., Niemieckie władze okupacyjne na terenie byłego Królestwa Polskiego [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych. Przewodnik po zasobie, t. II, Epoka porozbiorowa, oprac. zbiorowe pod red. F. Ramotowskiej, Warszawa 1998, s. 729-731

Nowak A., Niemieckie władze okupacyjne na terenie byłego Królestwa Polskiego [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych. Informator o zasobie archiwalnym, oprac. zbiorowe pod red. D. Lewandowskiej, Warszawa 2008, s. 500-503

Rappaport H., Źródła do dziejów okupacji niemieckiej w Królestwie Polskim w czasie pierwszej wojny światowej w pozostałościach akt Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego [w:] „Archeion”, t. LII, Warszawa 1969, s. 39-56

Szczepański J. E., Landszturm w Generalnym Gubernatorstwie Warszawskim 1915-1918. Formacja głębokich rezerw, Warszawa 2012

Do Spisu Treści

Zawartość

Tytuł: Cesarsko-Niemieckie Generał-Gubernatorstwo Warszawskie

Daty: 1915-1918

Opis:

Sygn.:	1
Tytuł:	Bericht über die Entwicklung der Verwaltung des General-Gouvernements Warschau [Raport o rozwoju administracji Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1915.10.23
Opis:	s. 8, składka, druk
Dawna Sygn.:	1
Język:	niem.

Zapewnienie bezpieczeństwa na kolei i granicach. Administracja wojskowa. Pokwitowania rekwizycji. Sądy wojskowe. Place ćwiczeń dla wojska i obozy wojskowe. Budowa dróg i mostów. Żegluga na Wiśle, Bugu i Narwi. Stan zdrowia ludności. Konie. Ruch graniczny; szpiegostwo i kontrwywiad. Transport samochodowy. Sytuacja polityczna. Kwestia językowa. Kwestia żydowska. Kluby żołnierskie. Wspieranie prac naukowych.

Sygn.:	2
Tytuł:	Dem General-Gouvernement. Bericht über Tätigkeit und Zustände im Gouvernementsgebiet. Entwurf [Projekt raportu o działalności i stanie władz wojskowych na terenie Generał-Gubernatorstwa].
Daty:	1916.09.30
Opis:	s. 69, zszywka, mpis z odręcznymi poprawkami
Dawna Sygn.:	2
Język:	niem.

Sprawy wojskowe: zmiany w składzie i rozlokowaniu oddziałów; przeznaczenie, wykształcenie i zakwaterowanie oddziałów w ujęciu ogólnym oraz z wyszczególnieniem komendantury warszawskiej, okolic Warszawy oraz odcinków: Modlin, Pułtusk, Grójec. Sprawy garnizonów. Lazarety. Aprowizacja. Odzież. Sytuacja zdrowotna. Sprawy weterynaryjne. Regulacja koryt rzecznych. Uzbrojenie artyleryjskie. Groby i cmentarze wojenne. Sprawy ludności cywilnej: kwestie polityczne; Legion Polski; ruchy strajkowe; aprowizacja; uciekinierzy; rekwizycje; kurs rubla; milicja; urząd pośrednictwa wynajmu; dom pracy w Modlinie; cudzoziemcy; pozwolenia na broń; przebudowa Warszawy i przedmieść; sprawy paszportowe, meldunkowe i graniczne; zwalczanie bandytyzmu.

Sygn.:	3
Tytuł:	Bericht über Tätigkeit und Zustände im Gouvernementsgebiet für die Zeit vom 1.7.18 bis 25.9.18. Entwurf [Projekt raportu o działalności i stanie władz wojskowych na obszarze Generał-Gubernatorstwa za okres od 1 VII do 25 IX 1918 r.].
Daty:	1918.09.25
Opis:	s. 71, składka, mpis z odręcznymi poprawkami
Dawna Sygn.:	3
Język:	niem.

Sprawy wojskowe. Przegląd jednostek. Zmiany w jednostkach. Zastosowanie i wyszkolenie jednostek. Jednostki zapasowe. Działalność jednostek i instytucji technicznych. Stan zdrowotności. Sprawy weterynaryjne. Nosacizna i świerzb. Wyciągi z raportów Komendantury Warszawskiej i komendantur terenowych (Grójec, Modlin, Pułtusk). Służba wartownicza. Żandarmeria. Powoływanie niemieckich przesiedleńców do służby państwowej. Podróżni. Jeńcy wojenni. Polscy legioniści. Zakwaterowanie. Sądy. Zarząd garnizonowy. Zachowanie się ludności cywilnej. Sytuacja gospodarcza. Groby wojenne. Służba pomocnicza. Ludność polska. Kwestie robotnicze i strajkowe. Obóz zborny dla robotników. Dom pracy. Jeńcy wojenni. Obóz internowania w Beniaminowie. Obozy dla przesiedleńców w Modlinie i Pomiechówku. Obóz dla ludności cywilnej w Modlinie. Łączność z cytadelą w Warszawie. Transport wewnętrzny. Ruch graniczny. Urząd meldunkowy. Zwalczanie bandytyzmu. Działalność sądów na terenie Gubernatorstwa.

Sygn.:	4
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet der General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1916.01.21
Opis:	s. 8, zszywka, druk
Dawna Sygn.:	4
Język:	niem.

*obecna nazwa: Grodzisk Mazowiecki

Obsada personalna urzędów wojskowych w: Ciechanowie, Częstochowie, Grodzisku*, Kaliszu, Łodzi, Łomży, Łukowie, Płocku, Siedlcach, Warszawie i Włocławku, wraz z miejscami stacjonowania oddziałów na podległych im terenach.

Sygn.:	5
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1916.07.30
Opis:	s. 11, zszywka, druk
Dawna Sygn.:	5
Język:	niem.

2 egz. *Poczty polowe, lazarety, lecznice dla koni.

Wykaz jednostek i instytucji wojskowych* działających w Warszawie oraz w okręgach: Częstochowa, Grodzisk, Kalisz, Łódź, Łomża, Łuków Mława, Płock, Siedlce, Modlin i Włocławek, wraz z miejscami ich stacjonowania.

Sygn.:	6
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen nach dem Stande vom 19.2.1917 [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego wg stanu na dzień 19 lutego 1917 r.].
Daty:	1917.02.19
Opis:	s. 10, zszywka, druk
Dawna Sygn.:	6
Język:	niem.

Wykaz jednostek i instytucji wojskowych działających w Warszawie oraz w okręgach: Częstochowa, Grodzisk, Kalisz, Łódź, Łomża, Łuków, Mława, Płock, Siedlce, Modlin i Włocławek, wraz z miejscami ich stacjonowania.

Sygn.:	7
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen nach dem Stande vom 10. April 1917 [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego wg stanu na dzień 10 kwietnia 1917 r.].
Daty:	1917.04.13
Opis:	s. 11, zszywka i karta, druk
Dawna Sygn.:	7
Język:	niem.

Sygn.:	8
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1917.10.18
Opis:	s. 10, zszywka, druk z odręcznymi uzupełnieniami
Dawna Sygn.:	8
Język:	niem.

Sygn.:	9
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen nach dem Stande vom 5. Mai 1918 [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego wg stanu na dzień 5 maja 1918 r.].
Daty:	1918.05.05
Opis:	s. 8, zszywka, druk z odręcznymi poprawkami
Dawna Sygn.:	9
Język:	niem.

Sygn.:	10
Tytuł:	Übersicht der im Gebiet des General-Gouvernements Warschau befindlichen militärischen Behörden und Truppen nach dem Stande vom 8. Oktober 1918 [Przegląd urzędów i oddziałów wojskowych znajdujących się na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego wg stanu na dzień 8 października 1918 r.].
Daty:	1918.10.18
Opis:	s. 9, zszywka + bifolium, druk
Dawna Sygn.:	10
Język:	niem.

Wykaz jednostek i instytucji wojskowych działających w Warszawie oraz w okręgach: Częstochowa, Kalisz, Łódź, Łomża, Łuków, Mława, Płock, Siedlce, Modlin i Włocławek, wraz z miejscami ich stacjonowania. Wykaz gubernatorstw wojskowych z imiennym wykazem gubernatorów, ich adiutantów, lekarzy, weterynarzy i sędziów wojskowych.

Sygn.:	11
Tytuł:	Personalliste der Stäbe des General-Gouvernements und der Militär-Gouvernements nach dem Stande vom 18. Oktober 1917 [Lista osobowa Sztabu Generał-Gubernatorstwa i gubernatorstw wojskowych wg stanu na dzień 18 października 1917 r.].
Daty:	1917.10.18
Opis:	s. 8, zszywka, druk
Dawna Sygn.:	11
Język:	niem.

Obsada personalna Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego i gubernatorstw wojskowych w: Częstochowie, Kaliszu, Łodzi, Łomży, Łukowie, Mławie, Płocku, Siedlcach, Skierniewicach i Włocławku.

Sygn.:	12
Tytuł:	Verordnung über den Personenverkehr in, nach und aus dem Gebiete des General-Gouvernements Warschau vom 10. September 1915 [Rozporządzenie z dn. 10 września 1915 r. dotyczące ruchu osobowego na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego, do i z niego].
Daty:	1915.09.10
Opis:	s. 8, zszywka, druk
Dawna Sygn.:	12
Język:	niem.

Centrala paszportowa, obrót wewnętrzny, ruch graniczny, wyjazdy na obszar etapowy i powroty z niego, wyjazdy i powroty z obszaru okupowanego przez Austrię, opłaty, kary, postanowienia końcowe. Wzory dokumentów podróżnych, uprawniających do jednorazowego i wielokrotnego przekraczania granicy.

Sygn.:	13
Tytuł:	Verordnung über die Erhebung einer Fahrkarten- und Frachturkundenstempelsteuer im Gebiete des General-Gouvernements Warschau [Rozporządzenie dotyczące poboru opłat za bilety i stemple na dokumentach przewozowych na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	b.d.
Opis:	s. 17, składka, druk
Dawna Sygn.:	13
Język:	niem.

Zły stan; nie udostępnia się.

Opłata skarbowa. Taryfa skarbowa. Zwolnienia z opłat skarbowych. Przesyłki ekspresowe i zwykłe, ceny detaliczne i hurtowe. Ładunek wagonowy. Ustanawianie podatków. Rozporządzenia szczegółowe dla kolei, które nie podlegają wojskowej dyrekcji generalnej. Obniżki opłat skarbowych. Specjalnie rozporządzenia dla Kurlandii, Litwy, Białegostoku i Grodna.

Sygn.:	14
Tytuł:	Bestimmungen für die liquidierenden Organe, Zensur-Organe und Pauschalempfänger des k. u. k. Heeres, deren Amtssitz in den im Reichsrate vertretenen Königreichen und Ländern, beziehungsweise im Okkupationsgebiete gelegen ist, in Betreff der von den einzuhebenden österreichischen Personal-Einkommensteuer und Besoldungssteuer [Przepisy dla organów likwidatury, cenzury oraz odbiorców ryczałtowych c. i k. wojska, których urzędowa siedziba znajduje się w krajach reprezentowanych w Radzie Państwa, z uwzględnieniem podatków dochodowych].
Daty:	b.d.
Opis:	s. 71+5, zszywka, druk z odręcznymi uzupełnieniami
Dawna Sygn.:	14
Język:	niem.

Zły stan; nie udostępnia się.

Przedstawienie relacji służbowych. Wykazy zmian, które nastąpiły w czasie trwania roku podatkowego. Wyliczanie wysokości podatków. Obowiązek podatkowy dla wojskowych.

Sygn.:	15
Tytuł:	Odezwa do Polaków.
Daty:	[1914.08.05]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 20,8x33 cm
Dawna Sygn.:	15a
Język:	pol.

3 egz. Brak informacji o drukarni.

Odezwa naczelnego dowództwa niemieckich i austro-węgierskich armii wschodnich skierowana do mieszkańców Królestwa Polskiego. Zapowiedź wyzwolenia spod rosyjskiego panowania i wezwanie do wspólnej walki. Zapowiedź wolności wyznania.

Sygn.:	16
Tytuł:	Bestimmungen über den Verkehr mit Lebensmitteln usw. im Gebiete des General-Gouvernements [Zarządzenie dotyczące obrotu artykułami żywnościowymi i in. na terenie Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	[1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 56x75 cm
Dawna Sygn.:	15b
Język:	niem.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Tabela obejmująca artykuły żywnościowe, konie, siano i słomę. Regulacje dotyczące obrotu tymi artykułami na terenie GGW, wywozu ich do Niemiec a także na tereny okupowane przez Austro-Węgry oraz na obszary etapowe.

Sygn.:	17
Tytuł:	[Ogłoszenie Urzędu Surowców Wojennych w Warszawie (Kriegsrohstoffstelle Warschau) dotyczące cen skupu metali kolorowych.]
Daty:	[1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 30x45 cm*
Dawna Sygn.:	15b
Język:	niem., pol.

*Wymiary zachowanego fragmentu. Dokument uszkodzony; zachowana lewa połowa ogłoszenia. Brak informacji o drukarni.

Sygn.:	18
Tytuł:	Verordnung betr[effend] Höchstpreise der wichtigsten Lebensmitteln. Rozporządzenie co do cen maksymalnych na najgłówniejsze artykuły żywności.
Daty:	1915.08.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 71,5x52,5 cm
Dawna Sygn.:	15b
Język:	niem., pol.

Rozporządzenie szefa powiatu kutnowskiego von Mallinckrodta dotyczące cen maksymalnych dozwolonych w handlu hurtowym i detalicznym.

Sygn.:	19
Tytuł:	Bekanntmachung an die Bewohner der Stadt Warschau. Odezwa do ludności Warszawy.
Daty:	1915.08.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 34x44 cm
Dawna Sygn.:	15c
Język:	niem., pol.

Brak informacji o drukarni.

Odezwa gen. Reinharda barona von Scheffer-Boyadel z ogłoszeniem objęcia przez niego władzy w mieście. Ustanowienie Straży Obywatelskiej; zakaz zgromadzeń; wstrzymanie wszelkich wydawnictw. Wprowadzenie kary śmierci za szpiegostwo i pomoc wojsku rosyjskiemu. Nakaz wybicia gołębi pocztowych. Zakaz noszenia broni; nakaz meldunkowy; wprowadzenie godziny policyjnej. Wprowadzenie czasu środkowo-europejskiego.

Sygn.:	20
Tytuł:	Verordnung. Rasporiażenije []Rozporządzenie.]
Daty:	1915.09.03
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 50x75 cm
Dawna Sygn.:	15d
Język:	niem., ros.

Druk: Deutsche Warschauer Zeitung. 3 egz. Zły stan. Nie udostępnia się.

Rozporządzenie głównodowodzącego 9. armią gen.-feldmarszałka księcia bawarskiego Leopolda von Wittelsbacha dla zajętych przez wojska niemieckie terenów Królestwa Polskiego położonych na wschód od Wisły. Wprowadzenie kar za sabotaż.

Sygn.:	21
Tytuł:	Verordnung über die Meldepflicht für Zivilpersonen, die in die Stadt Warschau zureisen. Przepisy o obowiązku meldowania się osób cywilnych, przybywających do Warszawy.
Daty:	1915.09.24
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 22x34,5 cm
Dawna Sygn.:	15e
Język:	niem., pol.

Brak informacji o drukarni.

Zarządzenie gubernatora gen. piechoty Urlicha Reinholda von Etzdorfa wprowadzające obowiązek meldunkowy i kary za jego naruszanie.

Sygn.:	22
Tytuł:	Bekanntmachung. Obwieszczenie.
Daty:	1915.11.11
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 23x35 cm
Dawna Sygn.:	15e
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Obwieszczenie Cesarsko-Niemieckiego Prezydenta Policji Hugona hr. Lerchenfelda w sprawie obowiązku paszportowego i procedur wydawania paszportów "dla ludności niezamożnej".

Sygn.:	23
Tytuł:	Verordnung betreffend den Reiseverkehr von und nach Warschau. Rozporządzenie odnoszące się do ruchu osobowego z Warszawą.
Daty:	1915.11.13
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 25,8x21
Dawna Sygn.:	15e
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Rozporządzenie gubernatora gen. piechoty Urlicha Reinholda von Etzdorfa w sprawie wydawania przepustek, przepisów meldunkowych, zakazu wywozu żywności z Warszawy i kar przewidzianych za naruszanie rozporządzenia.

Sygn.:	24
Tytuł:	Bekanntmachung. Ogłoszenie.
Daty:	b.d. [1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 95x64 cm
Dawna Sygn.:	15f
Język:	niem., pol., jid.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau. Zły stan zachowania. Nie udostępnia się.

Ogłoszenie Centrali Robotniczej przy Cesarsko-Niemieckim Prezydium Policji werbujące robotników do pracy na kolei w Królestwie Polskim, z podaniem dziennych zarobków oraz zapewnieniem bezpłatnego zakwaterowania i utrzymania.

Sygn.:	25
Tytuł:	Arbeiter! Robotnicy!
Daty:	b.d. [1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 63x72 cm
Dawna Sygn.:	15f
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau. Zły stan. Nie udostępnia się.

Ogłoszenie Centrali Robotniczej przy Cesarsko-Niemieckim Prezydium Policji werbujące robotników do pracy w Niemczech w hutach, kopalniach, budownictwie, na kolei, z podaniem dziennych zarobków i zapewnieniem bezpłatnego dojazdu.

Sygn.:	26
Tytuł:	Bekanntmachung! Ogłoszenie!
Daty:	b.d. [1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 46x31,5 cm
Dawna Sygn.:	15f
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Warschauer Zeitung.

Ogłoszenie Centralnego Biura Pośrednictwa Pracy przy Cesarsko-Niemieckim Prezydium Policji werbujące rzemieślników i robotników niewykwalifikowanych do pracy w fabrykach i kopalniach w Niemczech, z zapewnieniem bezpłatnego przejazdu.

Sygn.:	27
Tytuł:	Frauen! Mädchen! Burschen! Kobiety! Dziewczęta! Chłopcy!
Daty:	b.d. [1915]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 63x48 cm
Dawna Sygn.:	15f
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Warschauer Zeitung. Zły stan. Nie udostępnia się.

Ogłoszenie Centrali Robotniczej w Warszawie werbujące kobiety i młodzież do pracy w rolnictwie w Niemczech, z zapewnieniem bezpłatnego przejazdu.

Sygn.:	28
Tytuł:	Bekanntmachung. Obwieszczenie.
Daty:	b.d.
Opis:	s. 1, druk, fragment karty o szerokości 61,5 cm
Dawna Sygn.:	15f
Język:	niem., pol.

Autor obwieszczenia nieznany; tekst niekompletny, zachowana tylko górna część tekstu. Nie udostępnia się. Brak informacji o drukarni.

Fragment obwieszczenia ostrzegającego przed pracą w Niemczech, istniejącymi zagrożeniami i ciężkimi warunkami pracy.

Sygn.:	29
Tytuł:	Do mieszkańców Warszawskiego Jeneralnego Gubernatorstwa.
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach30x45 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei in Warschau. 5 egz.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	30
Tytuł:	Do mieszkańców Warszawskiego Jeneralnego Gubernatorstwa.
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 50x70 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	31
Tytuł:	Do mieszkańców Warszawskiego Jeneralnego Gubernatorstwa.
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 26x35,5 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau. 3 egz.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	32
Tytuł:	Do mieszkańców Warszawskiego Jeneralnego Gubernatorstwa.
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 4, druk, bifolium o wymiarach 24x31,5 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	pol.

Fragment Dziennika Rozporządzeń dla Jenerał-Gubernatorstwa Warszawskiego, nr 52 z 13.11.1916 r.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	33
Tytuł:	An die Bewohner des General-Gouvernements Warschau [Do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 26x35,5 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	niem.

4 egz. Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	34
Tytuł:	Do mieszkańców Warszawskiego Jeneralnego Gubernatorstwa.
Daty:	1916.11.05
Opis:	s. 1, mpis, karta o wymiarach 22x36 cm
Dawna Sygn.:	15g
Język:	pol.

Odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera do mieszkańców Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego. Zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska.

Sygn.:	35
Tytuł:	Do ludności Jeneralnych Gubernatorstw warszawskiego i lubelskiego.
Daty:	1916.11.09
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 45x63,5 cm
Dawna Sygn.:	15h
Język:	pol.

3 egz. Druk: Niemiecka Drukarnia Rządowa.

Odezwa generał-gubernatorów: warszawskiego Hansa von Beselera i lubelskiego Karla Kuka do mieszkańców podległych im gubernatorstw, ogłaszająca powstanie nowego Królestwa Polskiego na terenach zajętych przez wojska niemieckie i austro-węgierskie. Zapowiedź utworzenia polskiego wojska i wezwanie ochotników do wstępowania w jego szeregi.

Sygn.:	36
Tytuł:	Do ludności Jeneralnych Gubernatorstw warszawskiego i lubelskiego.
Daty:	1916.11.09
Opis:	s. 1, mpis, karta o wymiarach 23x36 cm
Dawna Sygn.:	15h
Język:	pol.

Sygn.:	37
Tytuł:	Przepisy dotyczące dobrowolnego wstępowania do wojska.
Daty:	1916.11.12
Opis:	s. 4, druk, bifolium o wymiarach 22x35 cm
Dawna Sygn.:	15i
Język:	pol.

4 egz. Druk: Niemiecka Drukarnia Rządowa.

Przepisy wydane przez generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera dotyczące terminu i miejsca zgłaszania się ochotników do wojska polskiego, a także ich wieku, przeszkód w przyjęciu, wymaganych dokumentów, wyboru rodzaju broni, obowiązkach, badaniach lekarskich, zwolnieniach od służby, podległości wobec wojska niemieckiego oraz mundurów i sztandarów.

Sygn.:	38
Tytuł:	Przepisy dotyczące dobrowolnego wstępowania do wojska.
Daty:	1916.11.12
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 45,5x63,5 cm
Dawna Sygn.:	15i
Język:	pol.

Druk: Niemiecka Drukarnia Rządowa.

Sygn.:	39
Tytuł:	Obwieszczenie.
Daty:	1916.11.16
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 48x63,5 cm
Dawna Sygn.:	15i
Język:	pol.

Druk: Niemiecka Drukarnia Rządowa.

Obwieszczenie prezydenta policji Ernsta Reinholda von Glasenappa o komisariatach milicji w Warszawie, w których mają meldować się ochotnicy do polskiego wojska.

Sygn.:	40
Tytuł:	Bekanntmachung. Obwieszczenie.
Daty:	1917.01.14
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 63,5x47 cm
Dawna Sygn.:	15i
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Obwieszczenie prezydenta policji Ernsta Reinholda von Glasenappa o zakupie koni na potrzeby wojska i o targach końskich w Warszawie.

Sygn.:	41
Tytuł:	Verordnung über Gewährung von Unterkunft an Heeresangehörige. Rozporządzenie dotyczące udzielania pomieszczenia wojskowym.
Daty:	1917.02.08
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 64x48 cm
Dawna Sygn.:	15i
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Rozporządzenie gubernatora gen. Urlicha Reinholda von Etzdorfa dotyczące warunków zakwaterowania wojskowych w domach prywatnych.

Sygn.:	42
Tytuł:	[Ogłoszenie Cesarsko-Niemieckiego Administratora Przymusowego Tramwajów Warszawskich kpt rez. Rummla o eksplozji kotła w elektrowni tramwajowej oraz o wstrzymaniu do odwołania ruchu tramwajów w Warszawie.]
Daty:	1917.04.14
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 64x48 cm
Dawna Sygn.:	15j
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau. Zły stan; nie udostępnia się.

Sygn.:	43
Tytuł:	Befehl! Rozkaz!
Daty:	b.d. [przed 1917.04.03]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 63x47 cm
Dawna Sygn.:	15k
Język:	niem., pol.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau. Zły stan; nie udostępnia się.

Rozkaz gubernatora, gen. Urlicha Reinholda von Etzdorfa, skierowany do robotników warsztatów fabryki "Parowóz", "Gerlach i Pulst" oraz warsztatów "Albatros", nakazujący natychmiastowe zaprzestanie strajku, pod groźbą surowych kar.

Sygn.:	44
Tytuł:	An Heer und Heimat! [Do wojska i ojczyzny!]
Daty:	1918.09.02
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 31,5x48 cm
Dawna Sygn.:	15l
Język:	niem.

Druk: Deutsche Staatsdruckerei Warschau.

Odezwa gen.-feldmarszałka Paula von Hindenburga do żołnierzy z ostrzeżeniem przed propagandą rewolucyjną.

Sygn.:	45
Tytuł:	Geheimverfügungen [Obieg tajny].
Daty:	1915-1918
Opis:	s. 127+1, akta luźne
Dawna Sygn.:	16
Język:	niem.

Odpisy tajnej korespondencji urzędowej dotyczącej głównie spraw wojskowych, a także: aktów sabotażu, adresowania poczty polowej, rekwizycji metali kolorowych, tkanin i skór, środków chemicznych oraz innych surowców, niepokojów społecznych, wydawnictw rewolucyjnych, zaopatrzenia w żywność, urlopów.

Sygn.:	46
Tytuł:	Rozmowa Cleinowa z przedstawicielem prasy warszawskiej.
Daty:	1915.08.11
Opis:	s. 2, druk, karta o wymiarach 21x34 cm
Dawna Sygn.:	17
Język:	pol.

Brak informacji o drukarni.

Tekst rozmowy kierującego cenzurą prasową w Generał-Gubernatorstwie Warszawskim Georga Cleinowa, dotyczącej celów wojennych Niemiec, angażowania Polaków po stronie niemieckiej przeciwko Rosji w zamian za swobodę wyznania i języka oraz stosunku rządu niemieckiego do legionów polskich.

Sygn.:	47
Tytuł:	Kanclerz niemiecki o Polsce. Druga część mowy kanclerza niemieckiego Bethmanna-Hollwega, wygłoszona na tajnem posiedzeniu Komisyi budżetowej dnia 9 listopada 1916 roku.
Daty:	b.d. [po 1916.11.09]
Opis:	s. 2, druk, karta o wymiarach 19x25 cm
Dawna Sygn.:	18
Język:	pol.

Brak informacji o drukarni.

Przemówienie kanclerza Niemiec Theobalda von Bethmanna-Hollwega na posiedzeniu komisji budżetowej parlamentu niemieckiego dotyczące sprawy polskiej w polityce międzynarodowej i potrzebie utworzenia państwa polskiego sprzymierzonego z Niemcami.

Sygn.:	48
Tytuł:	Druga część mowy kanclerza niemieckiego wygłoszona na tajnem posiedzeniu komisyi budżetowej dnia 9 XI 1916.
Daty:	b.d. [po 1916.11.09]
Opis:	s. 2, druk, karta o wymiarach 21,5x28,5 cm.
Dawna Sygn.:	18
Język:	pol.

Sygn.:	49
Tytuł:	Mowa jenerał-gubernatora von Beselera.
Daty:	1916.12.15
Opis:	s. 11, druk, składka w wymiarach 21x26 cm.
Dawna Sygn.:	19
Język:	pol.

2 egz. Brak informacji o drukarni.

Przemówienie gen.-gubernatora Hansa von Beselera, wygłoszone na Zamku Królewskim w Warszawie, poświęcone planom utworzenia niepodległego państwa polskiego, sprzymierzonego z Niemcami oraz polskiego wojska, pozostającego pod dowództwem niemieckim.

Sygn.:	50
Tytuł:	Streszczenie przemówienia generał-gubernatora warszawskiego Hansa von Beselera z dnia 15 grudnia 1916 r.
Daty:	1916.12.15
Opis:	s. 4, druk, bifolium o wymiarach 22x28,5 cm.
Dawna Sygn.:	19
Język:	pol.

Brak informacji o drukarni.

Patrz sygn.49.

Sygn.:	51
Tytuł:	Do Jego Ekscelencji Pana Jenerał-Gubernatora Warszawskiego.
Daty:	1917.06.23
Opis:	s. 4, druk, bifolium o wymiarach 15,5x24 cm
Dawna Sygn.:	20
Język:	pol.

Druk na prawach rękopisu. Brak informacji o drukarni.

List Senatu Uniwersytetu Warszawskiego do generał-gubernatora Hansa von Beselera w obronie młodzieży akademickiej przed zarzutem udziału w "politycznych knowaniach" (politische Umtriebe).

Sygn.:	52
Tytuł:	[Anonimowa skarga na nadużycia w działalności Wydziału Zaopatrzenia przy Magistracie m. Warszawy, skierowana do generał-gubernatora Hansa von Beselera, z oczekiwaniem, by rozdział żywności przejęły bezpośrednio władze niemieckie.]
Daty:	b.d. [przed 1917.05.22]
Opis:	s. 2, kopia, mpis, karta
Dawna Sygn.:	21
Język:	niem., pol.

Sygn.:	53
Tytuł:	Erledigte Gesuche [Załatwione podania].
Daty:	1915-1916
Opis:	s. 311+33, akta luźne
Dawna Sygn.:	22
Język:	niem., pol.

Prospekt reklamowy firmy Posejdon-Pumpwerk w Bremie, s. 73-74 (16 stron: 73-73n). Przepustki wydane przez Wydział Paszportowy 191 (191a-191o)

Podania do Wydziału Paszportowego Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego o wydanie paszportów i zezwoleń na transport towarów.

Sygn.:	54
Tytuł:	[Podania do Wydziału Paszportowego Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego o paszporty i zezwolenia na wyjazdy; przepustki, telegramy, mandaty za jazdę bez biletu i paszportu.]
Daty:	1916-1918
Opis:	s. 109, akta luźne
Dawna Sygn.:	23
Język:	niem.

Zły stan. Nie udostępnia się.

Sygn.:	55
Tytuł:	[Fragment wykazu osób, które zagubiły paszport, z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania, organu wydającego oraz numeru zagubionego dokumentu.]*
Daty:	1918.07.22-09.05
Opis:	s. 16, zszywka
Dawna Sygn.:	24
Język:	niem.

*Wykaz obejmuje numery: 31-480.

Sygn.:	56
Tytuł:	Guzek Wacław.
Daty:	1916.07.18-08.16
Opis:	s. 9, poszyt
Dawna Sygn.:	25
Język:	niem.

Podanie Marii Guzek do generał-gubernatora warszawskiego o zwolnienie jej męża Wacława z obozu jenieckiego w twierdzy Modlin.

Sygn.:	57
Tytuł:	[Podanie jeńca wojennego Piotra Mroczkiewicza do komendanta obozu jenieckiego w Gardelegen o zwolnienie z niewoli.]
Daty:	1918.01.21
Opis:	s. 1, karta
Dawna Sygn.:	26
Język:	niem.

Sygn.:	58
Tytuł:	[Podania: Małgorzaty Bąk do szefa powiatu warszawskiego i Marianny Wisieńskiej do generał-gubernatora warszawskiego o zwolnienie ich mężów: Jana Bąka i Aleksandra Wisieńskiego z obozów jenieckich.]
Daty:	1918.05.03-07.09
Opis:	s. 12+1, akta luźne
Dawna Sygn.:	27
Język:	niem., pol.

Sygn.:	59
Tytuł:	[Podanie Franciszka Parola do Cesarsko-Niemieckiego Prezydium Policji w Warszawie o zwolnienie jego brata Jana z obozu jenieckiego.]
Daty:	1918.07.25-27
Opis:	s. 8, akta luźne
Dawna Sygn.:	28
Język:	niem., pol.

Sygn.:	60
Tytuł:	[Podanie kpt. Zygmunta Dobrowolskiego do sekcji opieki nad jeńcami-Polakami przy Komisji Wojskowej w Warszawie o zwolnienie z obozu jenieckiego dla oficerów w Neustadt.]
Daty:	1918.07.02-08.31
Opis:	s. 12, akta luźne
Dawna Sygn.:	29
Język:	niem., pol.

Sygn.:	61
Tytuł:	[Podanie Herzka Penczyny do Cesarsko-Niemieckiego Generał-Gubernatorstwa w Warszawie o zwolnienie jego syna Herszela Abrama z obozu jenieckiego we Frankfurcie n. Odrą.]
Daty:	1918.09.09
Opis:	s. 1, bifolium
Dawna Sygn.:	30
Język:	niem.

Sygn.:	62
Tytuł:	[Podania: Franciszki Irackiej, Marianny Mandeckiej, Marianny Pytlak, Marianny Motyli, Marianny Niedźwiedź, Heleny Siurnik, Marianny Maliszewskiej, Antoniny Kosmowskiej, Kacpra Łągiewskiego, Stanisława Fliesa, Marianny Komsty, Marianny Nierotki, Ewy Juzwik*, Stefanii Jachowicz i Marianny Irackiej do różnych władz niemieckich o zwolnienie ich mężów i synów z obozów dla jeńców wojennych.]
Daty:	1918.09.11-10.07
Opis:	s. 45, akta luźne
Dawna Sygn.:	31
Język:	niem., pol.

*Pisownia oryginalna.

Sygn.:	63
Tytuł:	[Korespondencja komendantur obozów jenieckich z Cesarsko-Niemieckim Generał-Gubernatorstwem Warszawskim w sprawie zwolnień z obozów.]
Daty:	1917-1918
Opis:	s. 79-1, akta luźne
Dawna Sygn.:	32
Język:	niem., ros.

Brak s. 17.

Sygn.:	64
Tytuł:	[Pismo Wydziału Jeńców Komisji Wojskowej do Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego w sprawie postulowanego przez Centralne Towarzystwo Rolnicze uproszczenia procedur przy kierowaniu jeńców do pracy w majątkach ziemskich.]
Daty:	1918.09.26
Opis:	s. 3, akta luźne, mpis
Dawna Sygn.:	33
Język:	niem., pol.

Zły stan. Nie udostępnia się.

Sygn.:	65
Tytuł:	[Pismo Towarzystwa Przemysłowców Królestwa Polskiego do Generał-Gubernatora Warszawskiego w sprawie wspierania przemysłu i rzemiosła; odpowiedź na to pismo.]
Daty:	1915.09.25-12.21
Opis:	s. 18, akta luźne, mpis
Dawna Sygn.:	34
Język:	pol.

Sygn.:	66
Tytuł:	Russischer Index der milit[ären] Spione für das Jahr 1914 (In der Kanzlei des Gendarmeriekommandanten von Wolhynien gefunden) [Rosyjski wykaz szpiegów wojskowych na rok 1914, znaleziony w komendanturze żandarmerii wołyńskiej].
Daty:	b.d.
Opis:	s. 6, druk zwarty
Dawna Sygn.:	35
Język:	niem.

Sygn.:	67
Tytuł:	Der russische Kundschaftsdienst während des Krieges 1914-1915 [Rosyjska służba wywiadowcza podczas wojny 1914-1915].
Daty:	b.d.
Opis:	s. 117, druk zwarty
Dawna Sygn.:	36
Język:	niem.

*Dmitrovgrad w Serbii. **Dawna nazwa Oslo.

Urzędy Wywiadowcze w St. Petersburgu, Kijowie, Rydze, Kownie, Buczynie, Kazaniu, Warszawie. Rosyjska służba wywiadowcza przy Kwaterze Głównej i przy armiach I-XII. Agentury Ochrany we Lwowie, Czerniowcach, Tarnopolu, Jarosławiu, Drohobyczu, Sanoku, Rawie Ruskiej, Brzeżanach, Stanisławowie, Brodach, Paryżu, Kopenhadze, Karlsruhe, Sofii, Carybrodzie*. Christianii**. Rosyjska służba wywiadowcza w Rumunii i na posterunkach granicznych. Rosyjska służba wywiadowcza w Szwajcarii. Rosyjscy oficerowie wywiadu, urzędnicy i agenci.

Sygn.:	68
Tytuł:	Wohnungsliste der Offiziere vom Gouvernement [Wykaz miejsc zamieszkania oficerów z Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego]. Truppen und Behörde. [Oddziały i urzędy] Anmeldeliste der Beamten die zum Dlugagefängnis versetzt sind [Lista meldunkowa urzędników osadzonych w więzieniu przy ul. Długiej*].
Daty:	b.d.
Opis:	s. 10, księga oprawna + akta luźne
Dawna Sygn.:	37
Język:	niem., ros.

Na okładce tytuł w j. ros.: "Kontrol zarabotnym ariestantskim summam po Warszawskoj Pieriesylnoj torgowle za 1914 i 1915 g" [Kontrola sum zarobionych przez więźniów w warszawskim handlu wysyłkowym w latach 1914-1915]. *Brak informacji, w jakim mieście.

Sygn.:	69
Tytuł:	[Korespondencja Wydziału Grobów Wojennych Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego z komendanturą twierdzy Modlin w sprawie grobów poległych żołnierzy.]
Daty:	1915-1917
Opis:	s. 26, akta luźne
Dawna Sygn.:	38
Język:	niem.

Sygn.:	70
Tytuł:	Gouvernements Befehle [Rozkazy Gubernatorstwa]
Daty:	1915.08.08-1916.01.08
Opis:	s. 217+2, poszyt
Dawna Sygn.:	39
Język:	niem.

Brak stron: 131-139 i 177 (błąd w paginacji). Strony dodatkowe: 116a, 145a.

Kopie rozkazów wydanych w sprawach wojskowych, w większości przez gubernatora gen. Urlicha Reinholda von Etzdorfa, komendanta wojsk okupacyjnych gen. von Gereke i komendanta generał-majora von Kinzelbacha.

Sygn.:	71
Tytuł:	[Kopie rozkazów Gubernatorstwa (Gouvernementsbefehle) wydane przez gen. urlicha Reinholda von Etzdorfa i rozkazy dzienne (Tagesbefehle) komendanta wojsk okupacyjnych (Besatzungstruppen) gen. von Gereke.]
Daty:	1916.02.20-05.26
Opis:	s. 102, akta luźne
Dawna Sygn.:	40
Język:	niem.

Sygn.:	72
Tytuł:	[Kopie rozkazów dziennych komendanta wojsk okupacyjnych gen. von Gereke.]
Daty:	1916.02.20-04.04
Opis:	s. 40, akta luźne
Dawna Sygn.:	41
Język:	niem.

Sygn.:	73
Tytuł:	Verfügungen d[es] Gouvernements Warschau [Rozporządzenia Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego]
Daty:	1915.09.08-1916.09.21
Opis:	s. 67, akta luźne w skoroszycie
Dawna Sygn.:	42
Język:	niem.

Kopie rozkazów gen. Urlicha Reinholda von Etzdorfa, szefa sztabu generalnego Heckera i głównego kwatermistrza Holfritza.

Sygn.:	74
Tytuł:	Kommandantur Befehle No 1-212 [Rozkazy dowództwa nr 1-212]
Daty:	1918.01.01-07.31
Opis:	s. 215+1, akta luźne w skoroszycie
Dawna Sygn.:	43
Język:	niem.

Paginacja zgodna z chronologią dokumentów; rozpoczyna się od rozkazu nr 1, znajdującego się na końcu skoroszytu. Strona dodatkowa: 25a.

Kopie rozkazów wydanych przez gen.-majora von Kinzelbacha.

Sygn.:	75
Tytuł:	Kommandantur Befehle No 212-236 [Rozkazy dowództwa nr 213-236]
Daty:	1918.08.01-26
Opis:	s. 23, akta luźne w skoroszycie
Dawna Sygn.:	44
Język:	niem.

Paginacja zgodna z chronologią dokumentów; rozpoczyna się od rozkazu nr 213, znajdującego się na końcu skoroszytu. Jednostka utworzona z części dawnej sygn. 44 (por. sygn. 76 i 99).

Kopie rozkazów wydanych przez gen.-majora von Kinzelbacha.

Sygn.:	76
Tytuł:	[Kopia rozkazu wydanego przez ppłk Bethcke.]
Daty:	1918.10.06
Opis:	s. 1, karta
Dawna Sygn.:	44
Język:	niem.

Jednostka utworzona z części dawnej sygn. 44 (por. sygn. 75 i 99).

Sygn.:	77
Tytuł:	Auszug aus der "Zusammenstellung der Vereinbarungen zwischen der Deutschen Obersten Heeresleitung und dem k. u. k. Armeeoberkommando über das Polnische Heer" [Wyciąg z zestawienia porozumień zawartych pomiędzy niemieckim Naczelnym Dowództwem a c. i k. Naczelną Komendą Armii w sprawie polskiego wojska].
Daty:	[1916]
Opis:	s. 2, karta
Dawna Sygn.:	45
Język:	niem.

Wyciąg dotyczy kosztów administracji wojskowej, zaopatrzenia, materiałów budowlanych, żołdu i odzieży.

Sygn.:	78
Tytuł:	[Stany chorych w szpitalach wojskowych w Warszawie, Modlinie, Nowym Dworze i Konstancinie; podania lekarzy o urlopy.]
Daty:	1916.04-1918.11
Opis:	s. 145*, akta luźne
Dawna Sygn.:	46
Język:	niem.

*Brak stron: 20, 24, 56-57, 60-61, 93-94, 101-107, 118-119, 123, 139.

Sygn.:	79
Tytuł:	[Materiały dotyczące urlopu dla kpt. Wacława Aleksandrowicza, polskiego legionisty; korespondencja stacji zbornej Legionów Polskich w Krakowie z Generał-Gubernatorstwem Warszawskim.]
Daty:	1917.02.02-1918.06
Opis:	s. 30, akta luźne
Dawna Sygn.:	47
Język:	niem., pol.

Sygn.:	80
Tytuł:	[Korespondencja Cesarsko-Niemieckiej Komendantury w Warszawie w sprawie zbiegłych polskich legionistów oraz rosyjskich jeńców wojennych.]
Daty:	1918.03-10
Opis:	s. 74, akta luźne
Dawna Sygn.:	48
Język:	niem., pol.

Sygn.:	81
Tytuł:	Sammelakten betreffend Abschiebung von ehemalig[en] Legionären n[ach] Deutschland [Akta zbiorcze dotyczące skierowania do Niemiec byłych polskich legionistów: brygadiera Józefa Piłsudskiego i płk Kazimierza Sosnkowskiego].
Daty:	1917.07.07-1918.01.15
Opis:	s. 95 kart* + 2 strony, poszyt
Dawna Sygn.:	49
Język:	niem., pol.

*Foliacja oryginalna, nadana w kancelarii urzędu. Brak kart: 15, 17, 23, 85, 91. Strony dodatkowe: 1a, 1b.

Sygn.:	82
Tytuł:	Sammelakten betreffend Ausbildung polnischer Truppenteile [Akta zbiorcze dotyczące wyszkolenia polskich oddziałów wojskowych].
Daty:	1916.08.26-1918.07.16
Opis:	s. 276, poszyt i akta luźne
Dawna Sygn.:	50
Język:	niem.

Na licowej stronie okładki napis: Generalgouvernement Warschau. Abteilung Polnische Wehrmacht [Generał-Gubernatorstwo Warszawskie. Wydział Polskiej Siły Zbrojnej].

Sygn.:	83
Tytuł:	Sammelakten betreffend Umwandlung, Neuformation und Etatsfestsetzung. Band 1 [Akta zbiorcze dotyczące ustanowienia nowego budżetu. Tom I].
Daty:	1916.11.29-1918.09.30
Opis:	s. 561, poszyt
Dawna Sygn.:	51
Język:	niem., pol.

Na licowej stronie okładki napis: Generalgouvernement Warschau. Abteilung Polnische Wehrmacht [Generał-Gubernatorstwo Warszawskie. Wydział Polskiej Siły Zbrojnej].

Sygn.:	84
Tytuł:	[Urzędowe formularze: negatywnych odpowiedzi na wnioski o zwolnienie z obozu jenieckiego (22 egz.), bezpłatnych biletów na przejazd koleją (2 egz.), ulgowej przepustki ważnej na terenie powiatu warszawskiego (2 egz.), biletów pożyczki wojennej (9 egz.).]
Daty:	1916 i b.d.
Opis:	s. 35, akta luźne
Dawna Sygn.:	52
Język:	niem., pol.

Sygn.:	85
Tytuł:	[Fotografie: 1) kobiety; na odwrocie napis "Minne Frau Westferas Augusta Palmen, 1918 3/4", wyk. w zakładzie fotograficznym Ernst Tholff, Vestras, Österlanggaten 14; 2) dwóch nieznanych dziewcząt; brak danych o zakładzie fotograficznym; 3) czterech młodych nieznanych kobiet; wytłoczony napis "Nowy Świat 37", na odwrocie formularz karty pocztowej.]
Daty:	1918 i b.d.
Opis:	s. 3, 3 fotografie
Dawna Sygn.:	53
Język:	niem.

Sygn.:	86
Tytuł:	[Rozporządzenia policyjne szefa powiatów lipnowskiego i rypińskiego hr. Clairona d'Haussonville; obwieszczenia dotyczące zaopatrzenia, robót na potrzeby armii, chorób zakaźnych, obowiązku meldunkowego.]
Daty:	1915.12.08-1916.02.03
Opis:	s. 33+1, składka
Dawna Sygn.:	54
Język:	niem., pol.

Strona dodatkowa: 1a.

Sygn.:	87
Tytuł:	[Różne dokumenty związane z działalnością władz niemieckich i podległych im urzędów. W aktach m.in.: rozkazy dzienne komendanta straży obywatelskiej m. Warszawy z 1916 r., regulamin więzienia w Szczuczynie.]
Daty:	1915-1918
Opis:	s. 368, akta luźne
Dawna Sygn.:	55
Język:	niem., pol.

Sygn.:	88
Tytuł:	Verzeichnis der Donationsgüter im General-Gouvernement Warschau. Kreis Kutno [Wykaz dóbr donacyjnych w Generał-Gubernatorstwie Warszawskim. Powiat Kutno].
Daty:	1917-1918
Opis:	s. 158+3, poszyt
Dawna Sygn.:	56
Język:	niem., pol., ros.

Na okładce napis: "Zivilverwaltung für Russisch-Polen" [Zarząd Cywilny dla Polski zaboru rosyjskiego]. Strony dodatkowe: 23a, 31a, 53a.

Sygn.:	89
Tytuł:	Tagebuch. Gen[eral] Gouv[ernement Warschau] Schloß [Dziennik. Generał-Gubernatorstwo Warszawskie. Zamek].
Daty:	1916.04.10-1918.10.26
Opis:	s. 140+1, księga oprawna i luźne karty
Dawna Sygn.:	60
Język:	niem., ros.

Księga z kancelarii rosyjskiej przejęta do użytku przez kancelarię niemiecką. Na okładce tytuł: "Kniga postanowlenij obszczago sobranija gg [gospod] ofi[cerow] 8-go Piech[otnogo] Estlan[dskogo] Połka s 7 janwaria 1911 [Księga uchwał ogólnego zebrania panów oficerów 8. estońskiego pułku piechoty, od 7 stycznia 1911 r.] Strona dodatkowa: 2a.

Sygn.:	90
Tytuł:	Die Verwaltungsbezirke des Kais[erlich] Deutschen Generalgouvernements Warschau [Powiaty administracyjne Cesarsko-Niemieckiego Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego].
Daty:	1915
Opis:	s. 1, karta o wymiarach 62x91 cm
Dawna Sygn.:	61
Język:	niem.

Mapa Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego w skali 1: 750 000, uwzględniająca granice GGW, powiatów (Bezirke), okręgów (Kreise) oraz siedziby gubernatorstw.

Sygn.:	91
Tytuł:
Daty:	1915-1917
Opis:	s. 11, akta luźne, mpis
Dawna Sygn.:	62
Język:	niem.

Opracowanie dotyczące szkolnictwa wyższego w Warszawie, sporządzone dla potrzeb władz niemieckich; charakterystyka Stowarzyszenia Studentów im. Stanisława Staszica.

Sygn.:	92
Tytuł:	[Listy imienne żołnierzy niemieckich stacjonujących na Zamku Królewskim w Warszawie.]
Daty:	1917
Opis:	s. 11, akta luźne
Dawna Sygn.:	63
Język:	niem.

Sygn.:	93
Tytuł:	Podania Towarzystwa Przemysłowców Królestwa Polskiego do Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego i władz okupacyjnych. Zeszyt IV.
Daty:	1917
Opis:	s. 33, zszywka, mpis powielony
Dawna Sygn.:	64
Język:	pol.

Podania dotyczą: sekwestrów, nadań górniczych, zaopatrzenia w surowce dla przemysłu oraz aprowizacji robotników.

Sygn.:	94
Tytuł:	Kameraden! [Towarzysze!]
Daty:	1918.11.12
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 28x30 cm
Dawna Sygn.:	15m
Język:	niem.

4 egz. Jeden z egzemplarzy wyłączony z j.a. o dawnej sygn. 55, gdzie stanowił s. 332. Brak informacji o drukarni.

Odezwa Warszawskiej Rady Żołnierskiej (Soldatenrat Warschau) do żołnierzy niemieckich, informująca o przejęciu przez nią dowództwa nad niemieckimi żołnierzami w Warszawie i zapowiadająca jak najszybszą ewakuację do Niemiec.

Sygn.:	95
Tytuł:	An das Soldatenvolk der deutschen Armee! [Do żołnierzy armii niemieckiej!]
Daty:	b.d. [1918]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 15,5x39 cm
Dawna Sygn.:	15m
Język:	niem.

Brak informacji o drukarni.

Odezwa Naczelnego Komitetu Rewolucyjnego armii austro-węgierskiej (Oberstes Revolutionäres Komitee der Österreichisch-Ungarischen Armee) do żołnierzy niemieckich wzywająca do wspólnego zaprzestania walki.

Sygn.:	96
Tytuł:	Kameraden! [Towarzysze!]
Daty:	b.d. [1918]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 14x36 cm
Dawna Sygn.:	15m
Język:	niem.

Brak informacji o drukarni.

Odezwa Żołnierskiego Komitetu Rewolucyjnego (Revolutionäres Soldatenkomitee) do żołnierzy niemieckich, wzywająca do powszechnego pokoju w Europie.

Sygn.:	97
Tytuł:	Waffenbruder! [Towarzysze broni!]
Daty:	b.d. [1918]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 14,5x21 cm
Dawna Sygn.:	15m
Język:	niem.

Brak informacji o drukarni.

Odezwa Żołnierskiego Komitetu Rewolucyjnego (Revolutionäres Soldatenkomitee) do żołnierzy niemieckich, wzywająca do obalenia rządu niemieckiego.

Sygn.:	98
Tytuł:	Kameraden! [Towarzysze!]
Daty:	b.d. [1918]
Opis:	s. 1, druk, karta o wymiarach 13,5x19 cm
Dawna Sygn.:	15m
Język:	niem.

Brak informacji o drukarni.

Odezwa Żołnierskiego Komitetu Rewolucyjnego (Soldaten-Revolutions-Komitee) do żołnierzy niemieckich, wzywająca do zakończenia wojny.

Sygn.:	99
Tytuł:
Daty:	1918.11.14
Opis:	s. 1, karta
Dawna Sygn.:	44
Język:	niem.

Jednostka utworzona z części dawnej sygn. 44 (por. sygn. 75 i 76).

Kopia rozkazu wydanego przez niemiecką Radę Żołnierską w Warszawie (Soldatenrat Warschau), zakazującego składania broni w polskie ręce i określającego zasady ewakuacji oddziałów niemieckich.